Thứ Năm, 22 tháng 9, 2011

Trại Dế Ba Hưng


Làm giàu từ mô hình nuôi dế



(ĐCSVN) - Sau một thời gian tìm tòi, học hỏi kinh nghiệm nuôi dế, thấy mô hình này có chi phí đầu tư thấp, không tốn nhiều công chăm sóc, ít gây ô nhiễm môi trường lại đạt hiệu quả kinh tế cao, thầy giáo Nguyễn Văn Tuyên, ở khu Tây An, xã Đông Kỳ (Tứ Kỳ - Hải Dương) đã quyết định đầu tư và thành công với mô hình nuối dế, mở ra hướng làm giàu mới cho người dân địa phương nơi đây.
Bây giờ về Tứ Kỳ hỏi “thầy Tuyên nuôi dế” ai cũng biết, bởi hơn 1 năm trở lại đây, ngôi nhà của thầy giáo Tuyên đã trở thành điểm hẹn quen thuộc của những thực khách thích ăn món côn trùng thơm ngon, béo ngậy này. Trại dế Phú Khang của gia đình anh Tuyên phát triển rất mạnh, là địa chỉ tin cậy của những người mua dế giống và cũng là đầu mối thu mua, phân phối các loại dế cho nhiều nhà hàng ở Hưng Yên, Hải Dương, Hải Phòng, Hà Nội…
Chúng tôi tìm đến khi anh Tuyên đang miệt mài phun nước giữ ẩm cho trại dế của mình. Mục sở thị trại dế mới thấy tin đồn của người dân không sai chút nào về trại dế với quy mô hơn 700 chậu nuôi dế, được thiết kế thoáng mát, hợp lý, đảm bảo vệ sinh môi trường xung quanh.
 
 Mô hình nuôi dế của thầy Tuyên đang phát triển rất tốt và cho hiệu quả kinh tế cao

Anh Tuyên sinh năm 1981, tốt nghiệp Trường Cao đẳng Sư phạm Hải Dương, hiện đang dạy học ở hai trường tiểu học (Tiểu học xã Quảng Nghiệp và Minh Đức của huyện Tứ Kỳ). Vốn là người năng động, không chịu khó khăn, anh Tuyên vừa dạy học vừa làm đủ thứ nghề phụ, từ nuôi gà công nghiệp, đến chăn nuôi lợn... Tuy nhiên, do chi phí đầu vào cao, khó khăn trong chăn nuôi cùng với đó là dịch bệnh thường xuyên khiến anh lao đao và thất bại.
Tình cờ một lần, anh được người bạn làm bác sĩ thú y trong Đồng Nai mách ở trong miền Nam có nhiều mô hình nuôi dế đầu tư ít nhưng cho lãi cao, bởi dế là món ăn mới, rất thu hút những nhà hàng. Vợ chồng Tuyên đã bàn bạc vay mượn của Hội nông dân tập thể, Hội Phụ nữ nhờ bạn mua 200 con dế giống về nuôi thử. Mới đầu mọi người cũng ngăn cản, vì người dân quê quanh năm chỉ biết cấy lúa, nuôi gà, lợn, chứ có ai nuôi dế. Chính vì không có kinh nghiệm nên sau khi lấy con giống về nuôi, thời gian đầu cả đàn dế giống, con nào cũng chết vì rét.
Thất bại ngay từ ban đầu tưởng anh nản chí nhưng anh lại nghĩ: “Tại sao dế lại không nuôi được ở miền Bắc?”. Từ sự thất bại của mình mà anh Tuyên đã giành rất nhiều thời gian để tìm hiểu về kỹ thuật nuôi, anh tìm đọc các tài liệu, tìm đến một số kỹ sư chăn nuôi am hiểu về kỹ thuật nuôi dế. Khi đã trang bị cho mình được kỹ thuật nuôi và trả lời cho câu hỏi mình đặt ra, anh Tuyên tiếp tục đầu tư nuôi dế để khẳng định những kiến thức mình học được là không thừa.
Một lần nữa đầu từ vào nuôi dế, khi những khay dế giống đặt từ miền Nam mang ra thì thời điểm đó miền Bắc lại gặp dịp thời tiết rét và nồm. Kinh nghiệm từ lần thất bại do rét quá mà dế chết, lần này anh Tuyên đã chuẩn bị những vật dùng cần thiết để chống rét cho dế bằng cách lấy nhiệt từ bóng đèn chiếu sáng, cỏ khô, rơm khô, tro khô, vải khô để tăng nhiệt độ trong chậu, đồng thời đưa máy đo nhiệt vào căn chỉnh nhiệt độ cho phù hợp, do vậy đã hạn chế con dế bị chết và sinh trưởng khỏe mạnh.
Sau những lần thất bại đó, anh Tuyên đã đúc rút ra kinh nghiệm cho mình: “muốn thành công, phải nắm bắt kỹ thuật nuôi và chủ động sản xuất”. Anh chia sẻ: “Không giống như các mô hình khác, mình nuôi dế vào những chậu nhựa lớn, bởi chậu có đáy rộng, vệ sinh rất dễ dàng giúp chậu nuôi luôn sạch sẽ, phía trong chậu lót từ 2 đến 3 tấm tre đan để dế leo trèo. Tấm tre đan này làm rất đơn giản, nhưng ưu điểm của nó lại rất lớn: bền, thoáng và gọn nên dễ thu gom, dễ quan sát, vệ sinh chuồng nuôi thuận lợi, đồng thời dế có thể đi lại ăn uống được đều hơn, hiệu quả chống rét tốt hơn mà tiết kiệm được chi phí.
Mô hình nuôi dế của anh Tuyên theo quy trình khép kín từ giai đoạn đẻ trứng, ấu trùng, dế con, dế sữa đến dế trưởng thành. Từ dế con đến khi lên được đĩa ăn của nhà hàng chỉ mất 40 - 45 ngày, thức ăn cho dế chủ yếu là cám hỗn hợp và cỏ. Giai đoạn nuôi khó nhất là giai đoạn sinh sản. Trong giai đoạn này anh đã nghĩ ra cách lấy đất bột ẩm lót thành khuôn cho dế đẻ ấu trùng vào đất. Sau một thời gian, ấu trùng nở trong đất và tự chui ra. Thông thường thì dế sẽ đẻ trứng trong thời gian là 2 ngày và trong 7 ngày chúng sẽ nở. Kỹ thuật nuôi dế khá đơn giản, anh Tuyên cho biết: “Dế rất dễ nuôi, không cần thức khuya dậy sớm, không mất nhiều công sức, công việc phù hợp với nhiều người có thời gian rảnh rỗi”.
Không dừng lại ở những gì mình có, thời gian tới anh Tuyên còn dự định mở rộng quy mô sản xuất, hiện nay anh đã phát triển được 3 mô hình ở địa bàn xung quanh và bước đầu đã cho thu hoạch. Tới đây, anh đầu tư mở rộng sản xuất và tìm thêm thị trường để tiêu thụ. Cùng với đó, anh cũng sẽ đưa vào thị trường những sản phẩm mới là tôm đất trứng và tôm đất lột. Đây là 2 món ăn đáp ứng được thị hiếu của người tiêu dùng, khả năng tiêu thụ lớn.
Sau một thời gian lăn lộn tìm thị trường tiêu thụ, đến nay, trại dế của  anh Tuyên được nhiều nhà hàng ở Hải Dương, Hà Nội... biết đến và đặt hàng dài hạn, nhiều khi còn không đủ đáp ứng nhu cầu. Trung bình mỗi tháng anh xuất khoảng 80kg dế thịt, sau khi trừ chi phí, trại dế đã mang lại cho Tuyên khoảng 10 triệu đồng/tháng. Với nhiều ý tưởng, sáng kiến mới, thầy giáo trẻ Nguyễn Văn Tuyên đang rất thành công với mô hình nuôi dế của mình./.
Các từ khóa theo tin:


http://www.traidebahung.com.vn/
Phạm Cường


Video Nuôi Dế










Kỹ thuật nuôi dế kinh doanh


Kỹ thuật nuôi dế kinh doanh

Dế có nguồn gốc từ châu Phi và những nước có khí hậu nóng, sa mạc và bán sa mạc. Do diều kiện khắc nhiệt nên chúng di cư qua các vùng khác thích hợp hơn như vùng nhiệt đới và bán nhiệt đới. Dế thuộc loại côn trùng bộ cánh thẳng, họ Gryllidae, tên tiếng anh là Cricket. Dế thuộc loại vòng đời không hoàn toàn, chúng lớn lên nhờ những lần lột xác, vòng đời gồm có trứng, ấu trùng và thành trùng. Dế phân bố tại những vùng đất khô ráo, ấm, nơi có cây cối phát triển. Chúng thuộc loài gây hại cây trồng, đa thực nên chúng ăn rất nhiều thực vật như là rau củ, quả, mầm non, cây hoa màu,v.v.
I.2. Đặc tính sinh sản.
Tập tính của mối hay sống thành bầy đàn, bắt cặp giao phối, 1 con đực có thể giao phối với nhiều con cái. Số trứng đẻ rất lớn có thể hơn 400 trứng, nhờ đặc điểm này mà chúng ta có thể nhân nhanh số lượng.
I.3. Đặc điểm dế đực và dế cái.
  • Dế mẹ trên lưng không có đốm vàng rõ, đuôi giao cấu dài.
  • Dế đực trên lưng có chấm vàng rõ, không có gai sinh dục dài đực biết gáy để hấp dẫn dế cái. Chính nhờ đặc điểm này khiến cho dế cái tìm đường tới dế đực để giao phối.
  • Khác hẳn với các loài côn trùng khác, con đực khi giao phối chúng nằm trên lưng con cái, còn đối với loài dế thì ngược lại, tức là con cái nằm trên lưng con đực.
  • Khi giao phối xong, dế cái có một chấm trắng đục khoảng 2mm.
  • Trứng dế sau đẻ có màu vàng, sau 4 – 6 ngày có màu vàng đục hoặc xám tro.
  • Kích thước trứng là 2.5 – 3mm x 0.8 – 1mm.
  • Sau khoảng 7 ngày trứng sẽ nở.
  • Trứng được đẻ trong từng ổ, mỗi ổ từ vài chục đến vài trăn trứng, trứng được đẻ nơi đất ấm. Trứng được dế mẹ đẻ liên tục khonảg 10 ngày. Sau khi 10 – 15 ngày dế sẽ chết.
  • Thành trùng: Kích thước tối đa là 30 – 40mm, chiều dài phủc cánh là 25mm chiều dài sải cánh là 20mm, chiều dài cơ thể là 38 – 40mm.
Tuổi thọ bình quân của dế khoảng 6 tháng tuổi. Trưởng thành có cánh đầy đủ nên có thể phân biệt đâu là thành trùng, đâu là ấu trùng.
Kỹ thuật nuôi dế
II.1. Chuẩn bị con giống
Chọn dế bố dế mẹ to khoẻ, cơ thẻ phát triển đầy đủ, không dị tật, màu sắc cơ thể sáng đẹp. Mỗi thùng 45lít cho vào 2 con mái và một con trống, như vậy đảm bảo chất lượng con giống cũng như đảm bảo được số lượng và chất lượng trứng.
II.2. Chuẩn bị khay chậu nuôi
Dụng cụ: Khay hay chậu, hay máng nuôi đảm bảo vệ sinh, thoáng mát, không lưu giữ nước và chất độc.
Dụng cụ rửa sạch bằng sà phòng, và nước sạch, sau đó đem phơi khô.
Trên nắp phải đục nhiều lỗ để tạo độ thông thoáng cho thùng nuôi.
Thể tích 45 lít/xô, nếu là nhân giống thì 2 mẹ 1 bố trong thời gian ép đẻ, nếu là nuôi dế thịt thì khoảng 300 con dế cong/thùng. Nếu thể tích xô lớn 80lít thì số lượng dế cho vào tăng gấp đôi.
II.3. Đồ cho dế cư trú
Đó là dế tre, hay rổ tre, v.v. tuỳ theo độ tuổi mà kích thước dế khác nhau. Nếu dế được 25 ngày tuổi trở đi thì dùng loại đế lớn. Vì dế rất hay đánh nhau và lột xác để lớn nên, do đó cẩn phải có nơi để chúng lẩn tránh và đảm bảo lột xác.
Một thùng khoảng 10 cái rế/45lít, và 25 cái rế/ xô 80 lít. Các rế sắp xếp trồng lên nhau và chừa chỗ cho máng ăn và máng nước uống.
II.4. Đất
Đất phải đảm bảo sạch sẽ, không bị nhiễm sâu bệnh, hay ô nhiễm thuốc trừ sâu và chất thải. Đất đảm bảo tơi xốp, thoáng khí, không chứa trứng kiến, phải khử trùng trước khi đem sử dụng, và có thể trộn lẫn xơ dừa.
II.5. Máng đựng thức ăn và máng nước
    II.6. Thức ăn
      Cám phải đảm bảo không mốc, hay có dấu hiệu mốc, bảo quản nơi khô ráo thoáng mát, cho ăn trong ngày, sau mỗi ngày phải laọi cám ra khỏi máng ăn.
      • Dưa hấu: cắt thành từng miếng nhỏ, vừa đủ, loịa bỏ phần ruột đỏ vì dể bị thối và chỉ cho ăn trong ngày.
      • Rau: các laọi rau như cải xanh, cải ngọt, cỏ tươi,v.v. đảm bảo sạch không sâu bệnh, hay thuốc trừ sâu.
      Lưu ý:
    • Thức ăn chỉ được cho ăn trong ngày, cho vào với lượng vừa đủ và loại bỏ sau mỗi ngày, tránh hiện tượng thức ăn dư thừa còn lại trong thùng nuôi.

    • Không cho mầm đậu và các vì chúng làm rụng râu hay chân dế dẫn tới dế chết.

      • III. Quy trình nuôi dế
        III.1. Nuôi dế đẻ
          III.2. Nuôi dế thịt
          Dựa vào quy mô có 2 cách nuôi: Nuôi trong xô chậu nhỏ đối với quy mô nhỏ và cho người mới bắt đầu, nuôi trong chuồng trại với quy mô lớn hơn và dành cho người chuyên nghiệp.
          III.2.1. Nuôi trong xô, chậu và khay
          Thích hợp cho người mới lần đầu, tiện lợi và dễ quản lý. Dụng cụ nuôi là chậu, khay, hay xô,v.v. Tuỳ ý, nhưng phải đảm bảo dế không nhảy ra hay bỏ ra ngoài được, hoặc những côn trùng và động vật khác nhảy vào, sự thông thoáng trong vật nuôi.
          Số luợng tuỳ theo thể tích của vật nuôi: Nếu là chậu 45 lít thì lượng dế con cho vào là 500 con, nếu thể tích là 80 lít lượng hco vào là 800 con dế con.
          Cho 1 lớp đất vào vật nuôi, đồng thời thêm 10 cái rế như đã nói. Máng ăn, máng uống cỏ tươi, thức ăn phải đầy đủ, đồng thời phải tạo độ ẩm thích hợp bằng cách phun hơi nước vào đất. Đảm bảo vệ sinh sạch sẽ, không bị nấm mốc, hay thức ăn ôi thiu đọng lại.
          Thu hoạch: trong khoảng 40 ngày có thể thu hoạch được.
          III.2.2. Nuôi chuồng trại
          Ưu điểm của cách này nuôi với quy mô lớn, độ thông thoáng cao, giá thành về lâu dài rẻ hơn. Nhưng nhược điểm là quản lý khó, thất thoát cao, dế dễ bị chạy ra ngoài,… không thích hợp với người mới bắt đầu nuôi.
          Xây chuồng trại: Xây bằng xi măng kích thước ô 1m x 1.2m x 0.5m, thành chuồng nhẵn, trước khi nuôi phải ngâm vài ngày để tẩy mùi xi măng, phải che lưới bên trên. Xung quanh chuồng trại phải thiết kế mương nước để ngăn không cho kiến vào, với kích thước 20 x 10 m.
          Tiến hành: cho 1000 con dế con vào 1m2, với 10 –15 cái dế. Cho lớp đất dưới nền đảm bảo giữ ẩm và nhiệt độ. Che đậy cẩn thận để tránh những kẻ thù của dế xâm nhập.
          Chú chí quan sát thường xuyên, cung cấp ẩm bằng cách xịt 2-3 lần/ ngày. Loaị những tàn dư, thức ăn thừa ra ngoài.
          Nuôi trong chuống trại cũng phải 40 –45 ngày mới khai thác.
          Lưu ý
          IV. Thu hoạch:
          Thu hoạch đúng kỹ thuật, dế thu được không bị chết, hay bị di tật, bị thương. Bỏ toàn bộ số dế thu được vào thùng, đồng thời thêm ít cỏ cho dế khỏi chết.
          Vận chuyển xa: rửa sạch dế, đem dông lạnh, thời gian có thể 5 –7 ngày.
          : Phải vệ sinh dụng cụ sau mỗi lần thu hoạch. Và rế phải để hơn 1 tháng mới đem dùng lại.
        • Đảm bảo chất lượng và sức khoẻ của dế

        • Cho lượng đất vừa phải, 1 lớp cỏ khô lên trên, xịt nước dạng phun sương để đảm bảo ẩm độ và thêm 1 máng thức ăn, 1 ,máng nước đồng thời cho vào cho dế giống ( 2 mẹ : 1 bố).

        • Điều kiện nhiệt độ 25-270c, mỗi ngày xịt 1- 2 lần nước đảm bảo không ẩm quá mà cũng không khô quá.

        • Dế mẹ sau 10 ngày sẽ đẻ với sản lượng 400 – 500 con/xô/cặp. Sau khi dế nở, cho dế con được 15 ngày tuổi mới tách ra thùng mới để nuôi là dế thịt.

        • Thường xuyên theo dõi, quan sát phát hiện mốc và hiện tượng bất thường phải xử lý kịp thời.

        • Cám: các loại cám gạo, cám thức ăn gia súc hay cám cho cá,…đảm bảo đủc dinh dưỡng cho dế là được.

        • Tận dụng vỏ chai, hến, vỏ lon bia, v.v. để đựng nước và đựng thức ăn.

        • Trước khi sử dụng và hàng ngày phải đảm bảo vệ sinh sạch sẽ, không chứa thức ăn thừa, ôi thiu.

        • Cẩn thận đối với dế nhỏ khi uống nước dễ bị chết đuối trong máng, vì vậy cần phải cho thêm các cộng cỏ khô vào máng để đế bò lên.

        • Phân biệt rõ nhất giữa đực và dế cái:

          Kỹ thuật nuôi Dế


          Nhiều nước, nhất là các nước ở Châu Á coi một số loại côn trùng là món ăn ngon. Ở nước ta các loại côn trùng như cào cào, châu chấu, dế, tằm, sâu chit, nhộng tằm, rươi. là những loại côn trùng được dùng làm món ăn, một số nơi được coi là món ăn quý. Với loài dế cũng có nhiều giống như: dế ché, dế cơm to con, thân màu nâu đen, hai chân sau to có màu nâu sẩm.
          [http://agriviet.com] Trong tự nhiên có rất nhiều loại dế như: dế ta, dế mèn, dế cơm, dế mọi, dế chó, dế dũi… Sau đây, chúng tôi xin giới thiệu kỹ thuật nuôi dế ta.
          I. Giống và đặc điểm giống
          Vóc dáng: Dế ta có kích thước trung bình với chiều dài cơ thể khoảng 2cm. Dế ta có 3 màu đặc trưng như: đen huyền, đỏ hoe và vàng nghệ.
          Tập tính sinh hoạt và môi trường sống: Trong tự nhiên, dế ta sinh trưởng, phát triển và sinh sản quanh năm, nhưng nhiều nhất là vào mùa mưa. Dế ta có bản tính hung hăng, nhưng lại thích sống theo bầy đàn, môi trường sống rất đơn giản, không cầu kỳ, có thể ở hang hay trong những đám cỏ khô… nên có thể tổ chức chăn nuôi công nghiệp, nhưng phải đảm bảo chuồng trại nuôi dế tương tự như môi trường thiên nhiên hoang dã. Môi trường sống tự nhiên, dế sẽ ít dịch bệnh, ít tốn công chăm sóc. Dế leo trèo rất giỏi và có thể nhảy xa chừng nửa mét. Đặc biệt, tối đến dế có thể bay xa hàng mét…
          Tuổi thọ: Tuổi thọ của các loại dế khác nhau. Tuổi thọ của dế ta trung bình là 4 tháng.
          Thức ăn: Chủ yếu là rau, cỏ, củ, quả, trái cây, mầm cây, côn trùng nhỏ và bột ngũ cốc các loại… Dế ít uống nước, nhưng phải thường xuyên có đủ nước sạch và mát cho dế uống tự do.
          Sinh trưởng, phát dục: Trong suốt quá trình sinh trưởng, phát triển dế ta trải qua 4 lần lột xác. Sau mỗi lần lột xác dế ta lớn nhanh hơn. Từ lúc nở ra cho đến khoảng 45 ngày tuổi là đã có thể xuất bán. Từ ngày thứ 45 trở đi dế phát triển cánh. Hai tháng tuổi dế đã thành thục sinh dục và có thể ghép đôi giao phối cho sinh sản. Với chiều dài cơ thể khoảng 2cm, nặng khoảng 800-1.000 con/kg.
          Sinh sản: 60 ngày tuổi dế đã trưởng thành và bắt đầu sinh sản. Thời kỳ sinh sản của dế ta diễn ra quanh năm. Khi trưởng thành chúng cất tiếng gáy “tè tè” rất êm tai để mời gọi bạn tình. Dế mái có biểu hiện động dục (thích gần dế đực) trước lúc đẻ khoảng 15 ngày. Khi đẻ dế mái tìm đến những chỗ đất tơi xốp và ẩm để đẻ trứng, mỗi lần đẻ vài trăm trứng. Dế mới nở có màu đen, một tháng tuổi mới thể hiện màu đặc trưng của dế, hai tháng tuổi thì dế ta đã trưởng thành.
          Trang trại nuôi dế
          Giá trị và thị trường: Nhiều nước, nhất là các nước ở châu Á coi một số loại côn trùng là món ăn ngon. Ở nước ta các loại côn trùng như dế, cào cào, châu chấu, sâu chít, nhộng tằm, rươi, bọ xít, bọ cạp, bọ hung, sâu đục thân, kiến… là những loại côn trùng phổ biến trên các loại cây trồng, chỉ cần nghe tên thôi cũng làm cho nhiều người “ghê sợ”. Thế nhưng, trong những nghiên cứu mới đây, các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng côn trùng có rất nhiều tác dụng bổ ích đối với con người, đặc biệt có thể sử dụng chúng như những món ăn thuộc hàng “đặc sản”.
          Một số món ăn từ dế: Trước khi chế biến các món ăn từ dế, cần rút ruột, bóp bụng dế để bỏ ruột phân, rửa sạch sau đó mới chế biến. Dế có thể chế biến được nhiều món như chiên giòn, chiên bơ, lăn bột, kho tiêu, xào mì, trộn gỏi, rim mặn, lẩu... ăn cùng với bánh phồng tôm, bánh tráng hoặc cuốn bánh tráng với rau sống là những món ăn đặc sản từ dế. Hiện nay, dế là một trong những món ăn được các nhà hàng, quán nhậu tiêu thụ rất mạnh với giá 250.000- 300.000 đồng/kg.
          II. Kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng dế
          Chọn giống: Chọn dế giống bố mẹ là tơ mới biết gáy, dế mái chưa sinh sản, to, khỏe mạnh nhất trong đàn, không dịch bệnh, dị tật (đủ râu, chân…).
          Chuồng trại: Cao ráo, yên tĩnh, thoáng mát có mái che mưa che nắng, xung quanh có lưới đề phòng mèo, chuột bắt dế, có rãnh nước đề phòng kiến xâm nhập gây hại cho dế…
          + Chuồng nuôi và thiết bị chăn nuôi:
          - Chuồng nuôi: Chuồng nuôi có thể là xô, thau, khay, chậu… có nắp đậy nhưng phải đảm bảo yên tĩnh, thoáng mát. Nắp đậy, có thể là cái lồng bàn hoặc nắp xô đục nhiều lỗ tạo thông thoáng, ban ngày mở ra, chiều tối đậy lại để phòng tránh dế bay đi và mèo, chuột bắt dế… Trước khi nuôi phải rửa sạch, phơi khô chuồng nuôi và trang thiết bị phục vụ chăn nuôi dế.
          Tùy theo phương tiện và điều kiện nuôi mà bố trí số lượng nuôi hợp lý. Nuôi dế giống bố mẹ (ép đẻ) trong xô có dung tích 40-50 lít thì thả 20 dế cái, 10 dế đực. Trong xô 80-80 lít thì thả 30 dế cái và 15 dế đực…
          - Thiết bị chăn nuôi: Rế tre, máng đẻ, máng thức ăn, nước uống cho dế đơn giản, có thể dùng vỏ nghêu, hoặc làm bằng xi măng, đồ sành sứ kích thước không quá lớn nhằm hạn chế dế con té chết (đường kính khoảng 10-15 cm, dày khoảng 1,5-2,0 cm, sâu khoảng 0,5-1,0 cm).
          Trong chuồng nuôi, có rế tre (rế để xoong nồi đường kính 15-20 cm) hay vỉ tre, rế có lỗ nhỏ (dày) nuôi dế con mới nở đến 25 ngày tuổi, loại thưa nuôi tiếp theo đến thu hoạch. Xô loại 45 lít xếp khoảng 10 rế, xô 80 lít thì 15 rế. Rế xếp chồng lên nhau tạo khoảng trống để máng đẻ, máng thức ăn, nước uống cho dế. Đất dùng trong máng đẻ là đất sạch, tơi xốp, ẩm vừa phải, có độ dày 3 - 4 cm (có thể dùng đất sạch trộn với xơ dừa xay). Không dùng đất có kiến, đất bị nhiễm hóa chất độc hại... Trên cùng phủ một lớp cỏ cho dế ăn, ở, sinh trưởng phát triển và sinh sản…
          Thức ăn: Thức ăn chủ yếu của dế là cỏ, cám hỗn hợp (thường dùng cám gà con), nên xay cám thành bột cho dế ăn, bảo quản nơi khô ráo, không mua nhiều một lúc dễ bị mốc. Cho ăn thêm rau xanh, cải ngọt, cà rốt, củ sắn, cỏ tươi... Có thể cho dế ăn thêm miếng dưa hấu (nhớ cắt bỏ phần ruột đỏ), lấy phần sát vỏ, không để nhiều. Cần lưu ý thức ăn chỉ ăn trong ngày, còn dư phải bỏ, không cho dế ăn mầm đậu các loại, chúng sẽ bị rụng râu, chân mà chết.
          Dế mỗi ngày một trưởng thành, nên lượng thức ăn ngày càng tăng lên tùy thuộc vào sức ăn của dế. Hàng ngày nước được phun sương để giữ ẩm và cho dế uống.
          Chăm sóc nuôi dưỡng:
          + Chăm sóc nuôi dưỡng dế sinh sản:
          - Thả giống: Theo tỷ lệ 1 trống/2 mái. Xô nhựa nhỏ thả 15 dế trống và 30 dế mái vừa mới trưởng thành. Xô nhựa lớn 80 lít có thể thả 25 dế trống và 50 dế mái.
          - Đẻ trứng: Sau khi thả giống 2-3 ngày dế đẻ trứng vào máng đẻ.
          Dấu hiệu dế sắp đẻ: Dế mái thường thụt lùi và chọc cây kim nhọn sau đuôi xuống đáy xô. Lúc này ta đặt máng đẻ vào là dế leo lên đẻ ngay (trong máng đẻ đã để sẵn đất sạch tơi xốp và đủ ẩm).
          Khi dế có dấu hiệu sắp đẻ ta đặt máng đẻ vào xô nuôi dế bố mẹ hàng đêm cho dế đẻ. Cứ sau mỗi đêm máng đẻ được lấy ra đưa đi ấp, tối đến đưa máng mới vào xô nuôi để dế đẻ tiếp. Mỗi đêm 30 con dế mẹ có thể đẻ hàng nghìn trứng vào máng đẻ. Dế chỉ đẻ trong vòng hai tháng là thải loại.
          Dế rất nhát, vì vậy ta nên để máng đẻ vào buổi tối. Mỗi tối để vào một máng đẻ, sáng hôm sau lấy máng đẻ ra để vào xô ấp trứng ở một khu vực khác.
          - Ấp trứng: Xô ấp trứng được thiết kế như sau:
          Bỏ một lớp đất xốp vào đáy xô, cao khoảng 1cm, rộng khoảng 3cm. Để 3 máng trứng vào chính giữa xô, phủ lên một lớp cỏ mỏng, mỗi ngày phun nước 1- 2 lần để giữ ẩm. Hoặc trước khi cho máng trứng vào xô ấp trứng, ta chuẩn bị hai khăn bông vuông (loại khăn lạnh lau mặt ở các nhà hàng), nhúng nước ướt rồi đặt dưới đáy thùng ấp, sau đó đặt máng trứng trên khăn ướt và dùng khăn ướt thứ hai đã nhúng nước đậy lên máng trứng để giữ độ ẩm. Sau khi đã làm xong các việc nói trên đậy nắp thùng lại. Cứ 3-4 ngày, thay khăn ướt một lần để giữ độ ẩm. Nhiệt độ cần cho trứng nở khoảng 25-30oC (nhiệt độ phòng). Sau 8-12 ngày là dế nở. Khi thấy dế đã nở hết, ta lấy khay đẻ ra khỏi xô ấp và chuyển dế con vào xô ương nuôi riêng.
          Để dế đẻ nhiều và dế con khỏe mạnh, cần lưu ý: Vệ sinh chuồng nuôi và thiết bị chăn nuôi sạch sẽ, khô ráo, máng thức ăn phải được che đậy, tránh nước gây nấm mốc... Sau đó, để máng đẻ vào đáy xô lệch sang một bên, bên kia để một máng thức ăn, một máng nước, úp chồng rế lên, phủ lên rế một ít cỏ tươi. Phun nước dạng sương lên cỏ tươi mỗi ngày 1-2 lần tạo nhiệt độ trong xô 25-30oC. Sau khi dế đẻ một ngày, chuyển máng trứng sang thùng ấp và đặt máng đẻ khác vào trong xô nuôi. Có thể dùng thùng các-tông loại dày hoặc khay nhựa có kích thước 60 x 40 x 20 cm để ấp trứng, mỗi thùng có thể để 8-10 máng trứng. Thùng ấp phải kín, có nắp đậy (dùng lưới muỗi), theo dõi hàng ngày, tránh kiến gây hại…
          + Ương nuôi dế con: Dế con mới nở, ta chuyển sang ương nuôi riêng trong xô nhựa, trung bình khoảng 1.000 con/xô 80 lít. Lúc này ta để thức ăn của gà con xay nhuyễn vào cho dế mới nở ra ăn, ngày 2-3 lần và bỏ vào xô nuôi một lớp cỏ tươi non cho dế con trú ẩn và nhấm nháp. Mỗi ngày tiếp tục phun nước 1-2 lần để giữ ẩm và cho dế uống. Ương nuôi dế con đến 20 ngày ta chuyển sang nuôi dế thịt thương phẩm.
          + Nuôi dế thịt thương phẩm: Đặt rế, máng thức ăn, nước uống, phủ cỏ tươi như nuôi dế đẻ nhưng số lượng nhiều hơn (400-500 con với xô 80 lít, 300 con ở xô 45 lít). Chăm sóc và phun nước ngày 1-2 lần, tránh nước đọng, ẩm mốc trong xô, tránh để thức ăn tồn dư, ẩm ướt, hôi mốc và không để máng đẻ trong xô nuôi như nuôi dế đẻ.
          Ngoài ra, có thể làm chuồng nuôi dế bằng xi măng, kích thước một ô rộng 1 m x dài 1,2 m x cao 0,5 m, mặt tường nhẵn tránh dế bò ra, che đậy bằng lưới phía trên, nuôi 1.000 con/m2. Chuồng xây xong cần ngâm nước cho hết chất xi măng. Xung quanh chuồng làm rãnh nước tránh kiến, côn trùng xâm hại… Chồng vào 25 rế, tạo khoảng không cho dế. Cũng cần chăm sóc như nuôi trong xô, chú ý phun nước (dạng sương) 2-3 lần/ngày.
          Thức ăn tinh cho ăn hàng ngày, thức ăn thô xanh rau, củ, quả các loại thì 2-3 ngày mới cho ăn một lần, nhưng chỉ ăn trong ngày, thức ăn còn dư phải bỏ. Riêng cỏ xanh có thể 2-3 ngày mới cho ăn và thay mới một lần.
          Dế con được 20 ngày, chuyển qua nuôi dế thịt thương phẩm khoảng 45 ngày thì có thể thu hoạch (800-1.000 con được 1 kg), xuất bán thịt hoặc tuyển chọn dế tơ làm giống nuôi đến 60 ngày thì cho phối giống sinh sản.
          Chú ý: Dế sắp trưởng thành tối đến thường hay bay đi kiếm ăn và hoạt động tình dục... Vì vậy, chiều tối ta nên đậy nắp xô lại sáng sớm mới mở ra cho thoáng mát.
          Thu hoạch: Dùng vợt nylon nhỏ thu hoạch, cho vào thùng giấy cùng với rế, cỏ tươi di chuyển xa dế không chết. Có thể đông lạnh sau khi rửa sạch dế bằng nước sạch hoặc nước muối 2% và cho vào khay đông lạnh.
          Chăm sóc nuôi dưỡng dế đơn giản, ít vốn, ít dịch bệnh, dễ thực hiện mang lại hiệu quả kinh tế cao, ai cũng có thể nuôi được.
           Phòng và trị bệnh: Với phương châm phòng bệnh là chính, thực hiện tốt chương trình 3 sạch: ở sạch, ăn sạch, uống sạch. Đặc biệt, khi thời tiết hoặc môi trường sống thay đổi, cần phải vệ sinh, chăm sóc nuôi dưỡng thật tốt để tăng cường sức đề kháng, chống stress gây hại cho dế…
          Dế ta thường hay bị một số bệnh, nhất là bệnh đường ruột.
          Bệnh đường ruột:
          - Nguyên nhân: Có thể do mật độ quá cao, chuồng nuôi quá nóng ẩm hoặc chuồng nuôi bị nước đổ vào lẫn phân, thức ăn gây ô nhiễm môi trường hoặc thức ăn bị ôi mốc, nước uống lẫn phân, dơ bẩn, mất vệ sinh…
          - Triệu chứng: Dế đang ăn uống, khỏe mạnh bình thường, đột ngột bỏ ăn chỉ uống nước rồi yếu dần, râu gãy ngang, phân nước trắng đục, 7-10 ngày sau thì dế chết. Bệnh này rất dễ lây lan sang những con ở cùng một xô, rất khó trị.
          - Phòng và trị bệnh: Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Phòng bệnh là chính bởi khi chúng ta phát hiện ra triệu chứng thì đã muộn. Tốt nhất nên giữ gìn vệ sinh chuồng nuôi sạch sẽ, khô ráo, thoáng mát, thức ăn, nước uống phải thay rửa hàng ngày…
          Địa chỉ mua bán dế:
          - Trại dế Thanh Tùng, ấp Bến Đò 2, xã Tân Phú Trung, huyện Củ Chi, TP HCM. ĐT: 08 7 961753.
          - Trại dế Huỳnh Như, 4/21, ấp 2, xã Đông Thạnh, huyện Hóc Môn, TP HCM. ĐT: 08 7 114150.
          - Trại dế Tấn Tài, Địa chỉ: 56/5 KP1, Chương Dương, Thủ Đức, TP.HCM. ĐT: 0919. 285183… 
          KS. ĐẶNG TỊNH (NNVN)