Tất nhiên, Trung Quốc có thể in thêm tiền để trả nợ, nhưng việc tăng cung tiền ở thời điểm lạm phát cao cực kỳ nguy hiểm. Có nhiều lý do để tin kinh tế Trung Quốc đã “hạ cánh khó nhọc”.
Tóm tắt: Chính quyền các tỉnh của Trung Quốc đang vay nợ lòng vòng dưới nhiều hình thức, tổng số nợ đã lên rất cao
Kinh tế Trung Quốc dưới tác động của các khoản nợ lớn thực tế tăng trưởng chững lại rất nhiều so với con số được công bố.
Theo Forbes, số liệu từ văn phòng kiểm toán của tỉnh cho thấy, khoảng 85% trong số 184 công ty tài chính tại tỉnh Liêu Ninh của Trung Quốc không thực hiện được các nghĩa vụ nợ trong năm 2010. Cũng theo báo cáo, khoảng 120 trong số các công ty này, chủ yếu các công ty chính phủ, thua lỗ trong năm 2010.
Từ năm 1994, chính quyền các tỉnh và thành phố cấp dưới đã không được phép phát hành trái phiếu để vay tiền từ ngân hàng. Bất chấp quy định ngặt nghèo này, nợ của chính quyền các địa phương vẫn tăng vọt, họ vay tiền thông qua công ty tài chính địa phương (LGFVs).
Theo cơ quan kiểm toán quốc gia Trung Quốc, ở thời điểm cuối năm 2010, tổng nợ của nhóm công ty tài chính địa phương khoảng 10,7 nghìn tỷ nhân dân tệ. Không ai biết con số thực tế là bao nhiêu, một số người đã tính toán rằng con số thực tế có thể cao đến gấp đôi.
Chính quyền các địa phương của Trung Quốc cho đến nay đã hết cách để giấu tình trạng nợ nần thực tế, một phần bởi các nghĩa vụ pháp lý đáng nghi ngờ của họ. Như nhà báo Hu Shuli đã chỉ ra, người đứng đầu các địa phương nhiều khi không biết hết mức nợ mà người tiền nhiệm đã để lại cho họ là bao nhiêu. Người ta đã dùng quá nhiều mư kế, từ việc phát hành giấy đảm bảo của chính phủ một cách trái phép cho đến hoạt động luân chuyển vốn lòng vòng.
Trường hợp của công ty China Zhongwang Holdings, một công ty nhôm lớn, cho thấy chính quyền tỉnh Liêu Ninh đã mắc nợ và che giấu mọi chuyện như thế nào.
Theo báo cáo tài chính năm 2009, Zhongwang vay khoảng 2,3 tỷ nhân dân tệ từ 2 ngân hàng tại tỉnh Liêu Ninh và South China Morning Post, một tờ báo nổi tiếng của Hồng Kông, công ty này đã chuyển tiền cho một cơ quan thuộc chính quyền tỉnh. Zhongwang vẫn ghi khoản vay này vào sổ sách tài chính nhưng phủ nhận mọi trách nhiệm trả tiền. Nếu nhìn bên ngoài, có vẻ như tiền chuyển giữa các cơ quan thuộc chính quyền tỉnh và Zhongwang được dùng để phát triển kinh tế địa phương.
Vấn đề nợ của tỉnh Liêu Minh ở khu vực Đông Bắc Trung Quốc có thể tồi tệ hơn so với nhiều tỉnh khác bởi nó nằm ở trung tâm vùng sản xuất công nghiệp của Trung Quốc, tuy nhiên LGFVs tại nhiều khu vực khác của Trung Quốc cũng đang bộc lộ không ít vấn đề.
Tập đoàn đầu tư tỉnh Vân Nam – Trung Quốc, đã trì hoãn kế hoạch tái cơ cấu sau khi tổ chức xếp hạng tín dụng nổi tiếng tại Trung Quốc cảnh báo hạ xếp hạng tín dụng của tập đoàn này vào tháng 7/2011. Tuy nhiên phần lớn LGFVs khác không được xếp hạng vì vậy cũng chẳng có cách nào công chúng chỉ trích được hoạt động của họ.
LGFVs có thể tiếp tục thực hiện nghĩa vụ nợ của họ miễn họ vẫn có thể vay được tiền. Ông Cui Jindu, một quan chức địa phương nói: “Nếu chính phủ không thắt chặt chính sách quá mức, sẽ chẳng có vấn đề gì xảy ra cả. Tuy nhiên nếu không tiếp tục vay được tiền, mọi chuyện sẽ không hề đơn giản. Các dự án sẽ không hoàn thành và như vậy chẳng lấy đâu ra nguồn tiền trả nợ.
Vấn đề ở chỗ, để kiềm chế lạm phát, chính phủ Trung Quốc đang hạn chế mạnh cung tiền. Tăng trưởng cung tiền M2 thấp nhất trong 2 năm, chưa bằng một nửa so với cách đây 2 năm. Các nhà hoạch định chính sách trong chính quyền trung ương đang cố gắng hạn chế các khoản vay mới bằng việc liên tục nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc và áp dụng nhiều biện pháp hành chính.
Hậu quả, tăng trưởng thực của Trung Quốc vốn có được chủ yếu nhờ vay nợ đang chững lại rất nhanh, chắc chắn nhanh hơn so với con số GDP công bố. Mức độ sử dụng điện, hàn thử biểu tốt nhất về hoạt động kinh tế, không tăng trong các tháng mùa hè vừa qua.
Hơn thế nữa, số lượng các đơn đặt hàng xuất khẩu và đóng tàu giảm. Chỉ số PMI do HSBC khảo sát, gần rơi vào ngưỡng suy giảm.
Ông Xu Lin, chuyên gia cao cấp tại Ủy ban hợp tác và phát triển kinh tế (NDRC), khẳng định chẳng có lý do gì để hoảng sợ, tuy nhiên cũng có nhiều lý do để tin kinh tế Trung Quốc đã hạ cánh “khó nhọc”.
Việc hạ cánh khó nhọc sẽ khiến tình trạng vỡ nợ tại các địa phương trở nên cực kỳ căng thẳng. Đầu tháng 9/2011, Fitch đã đưa xếp hạng đồng nội tệ của Trung Quốc vào diện xem xét giảm bởi lo lắng về chất lượng tài sản của các ngân hàng và lo lắng về tình hình ổn định tài chính.
Nhiều chuyên gia phân tích, với suy nghĩ Trung Quốc có đầy tiền, không lo lắng. Tất nhiên, Trung Quốc đang “ngồi” trên 3,2 nghìn tỷ USD dự trữ ngoại hối, nhưng vì nhiều lý do, đồng USD, euro, yên cũng không được sử dụng để giải quyết cuộc khủng hoảng tại nội địa. Tất nhiên, chính quyền Trung Quốc có thể in thêm tiền để trả nợ, nhưng việc tăng cung tiền ở thời điểm lạm phát cao cực kỳ nguy hiểm.
Nhiều người muốn biết cuối cùng Trung Quốc sẽ mua nợ của chính phủ Hy Lạp hay Italy để cứu châu Âu? Tuy nhiên câu hỏi tốt hơn sẽ là: “Liệu Trung Quốc có tự cứu được chính mình?”
Ngọc Diệp
Theo TTVN
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét